Εγκαταλείποντας τον έβδομο κύκλο, φτάνουν κι οι δυο τους στον Επίγειο Παράδεισο, όπου η Ματίλντα βυθίζει τον ποιητή στους ποταμούς της Λήθης και της καλής Μνημοσύνης. Ο Βιργίλιος εξαφανίζεται και παρουσιάζεται αστραφτερή σε ομορφιά η Βεατρίκη, η οποία θα οδηγήσει τον ποιητή, εξαγνισμένον πια, με αστραπιαίο ανέβασμα στους ουρανούς, "πανέτοιμο κι αγνό ν' ανέβει στ' άστρα".
Ο Ντάντε ανεβαίνει με τη βοήθεια της Βεατρίκης στους ουρανούς, που είναι εννέα, περιστρεφόμενοι γύρω από την ασάλευτη Γη, κατά το σύστημα του Πτολεμαίου, το οποίο δέχεται ο ποιητής. Πάνω πάνω είναι ο Εμπυραίος, ακίνητος, σε σχήμα ρόδου. Εκεί βρίσκονται μόνο οι ψυχές που έχουν λυτρωθεί και παρουσιάζονται στον ποιητή, όπως ανεβαίνει σε διάφορους ουρανούς.
Ο ποιητής ανέρχεται ουρανό με ουρανό, όπου βρίσκει τις λυτρωμένες ψυχές και τα 9 τάγματα των Αγγέλων, φτάνοντας στον Εμπυραίο. Εκεί, η Βεατρίκη παίρνει τη θέση της στο Αιώνιο Ρόδο και αφήνει τον ποιητή στον Άγιο Βερνάρδο. Ο Βερνάρδος, αφού προσευχηθεί στην Παναγία, την παρακαλεί να πάρει τον ποιητή υπό την προστασία της.
Ο ποιητής πέφτει σε έκσταση, βυθισμένος στην ενατένιση της Αγίας Τριάδας. Στη λάμψη αστραπής φωτίζεται ο νους του και καταλαβαίνει με ποιο τρόπο έχει συνταιριαστεί θεϊκή φύση και ανθρώπινη. Εδώ τελειώνει το όραμα του, ατενίζοντας το τρισυπόστατο Ένα, τον ήλιο που γυρνάει και τ' άλλατ' άστρα.