| |
Ο στόχος της διατριβής είναι να μελετήσει τη σιωπή των υποκριτών σε όλες τις σωζόμενες τραγωδίες του Ευριπίδη και να καταλήξει σε συμπεράσματα σχετικά με το εύρος χρήσης της συγκεκριμένης τεχνικής και με τις διάφορες λειτουργίες που αυτή επιτελεί. Η σιωπή μελετάται από δύο σκοπιές, σκηνικά και εξωσκηνικά. Μελετώνται δηλαδή οι πραγματικές στιγμές σιωπής των υποκριτών επί σκηνής αλλά και οι αναφορές στη σιωπή. Προτείνεται μία κατηγοριοποίηση των σιωπών ανάλογα με τη λειτουργία τους και παρατίθενται όλα τα παράλληλα, τα οποία θα μπορούσαν να υποστηρίξουν τη λειτουργία αυτή. Στην κατηγορία των σκηνικών σιωπών εντάσσονται: α) η σιωπή που καθιστά τον ήρωα μη ορατό β) η σιωπή εξαιτίας ενός ισχυρού συναισθήματος γ) τα εντελώς βωβά επώνυμα και ανώνυμα πρόσωπα του δράματος του Ευριπίδη, καθώς και η ειδική κατηγορία των παιδιών δ) η κάλυψη με πέπλα. Στις εξωσκηνικές σιωπές εντάσσονται: α) η ιερή σιωπή β) το μοτίβο της παράλειψης γ) η αποσιώπηση δ) η σιωπή ως πρόληψη ατιμίας ε) η σιωπή ως ησυχία στ) ο όρκος σιωπής, είτε αυτός απευθύνεται στον χορό είτε σε επώνυμα πρόσωπα του δράματος η) η σιωπή που υποδηλώνει θάνατο και θ) η σιωπή, η οποία ανακοινώνει την είσοδο ενός ήρωα. Οι λειτουργίες της σιωπής σε όλες τις περιπτώσεις περιστρέφονται κυρίως γύρω από την επιδίωξη του τραγικού να εντείνει το δραματικό αποτέλεσμα μιας συγκεκριμένης σκηνής του δράματος ή να οργανώσει την πλοκή με έναν πιο περίτεχνο τρόπο. Παρότι πραγματική στιγμή σιωπής δεν υπάρχει, εφόσον πάντα στη σκηνή του αρχαίου δράματος κάποιος ήρωας μιλά ενώ κάποιος άλλος σιωπά, η χρήση της σιωπής δοκιμάζει τις προσδοκίες του κοινού και προκαλεί το ενδιαφέρον του. Παρατίθενται επίσης πιθανές άλλες κατηγοριοποιήσεις της σιωπής, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν διαχρονικά από μελετητές και οι οποίες γίνονται δεκτές ή απορρίπτονται. Η έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο Ευριπίδης ενέτασσε στις τραγωδίες του τη σιωπή συνειδητά και σε μεγάλη έκταση. Τελειοποίησε το δραματουργικό αυτό εργαλείο και το χρησιμοποίησε εύστοχα με στόχο να διευκολύνει την πλοκή ή να εντείνει το δραματικό αποτέλεσμα. |