Ο Ξενοφών γεννήθηκε στην Αττική μεταξύ των ετών 430 και 425 π.Χ. Ο πατέρας του ήταν πλούσιος γαιοκτήμονας. Όταν ο Ξενοφών έγινε έφηβος ακολούθησε τον Σωκράτη και υπήρξε αφωσιωμένος του μαθητής. Αυτός και ο Πλάτων αγάπησαν τόσο πολύ το δάσκαλό τους ώστε σε όλη τους τη ζωή αγωνίστηκαν για να ανποκτήσουν τη μνήμη του. Ο Ξενοφών ήταν ανήσυχος και φιλόδοξος. Το 401 μαζί με άλλους Έλληνες πήγε στη Μικρασία και υπηρέτησε στο στρατό του Κύρου. Που κατέληξε η εκστρατεία αυτή μας διηγείται ο ίδιος στην «Κύρου Ανάβαση».